Gabion duvarın tel kısmı fabrikada kontrollü koşullarda üretilir, taş ise sahaya en yakın ocaktan gelir. Duvarın görünümünü, ağırlığını ve ömrünü büyük ölçüde belirleyen de çoğu zaman bu taştır. Yanlış seçilmiş bir taş, tel ne kadar kaliteli olursa olsun duvarın sepetten taşmasına, çatlamasına ya da zamanla dağılmasına yol açar.
Bu yazı, gabion taşı nasıl seçilir sorusunu üç başlıkta yanıtlıyor: taşın cinsi, boyutu ve miktarı. Hangi özelliklerin taşı dolgu için uygun kıldığını, boyutu göz açıklığına göre nasıl belirleyeceğinizi ve ocaktan ne kadar taş isteyeceğinizi anlatıyoruz. Taşın dayanım değerleri bölgeye ve ocağa göre değiştiği için sayısal sınır vermiyoruz, bunun yerine kontrol edilmesi gereken özellikleri sıralıyoruz.
Gabion Dolgusu İçin Hangi Taş Uygundur?
Gabion dolgusu için uygun taş, sert, yoğun, su ve donla parçalanmayan, ince toz ve kil içermeyen taştır. Dayanımı düşük bir taş sepet içinde yük altında ufalanır, ufalanan malzeme boşluklara dolar ve duvar oturur.
Bu nedenle ocağa gitmeden önce taşın aşağıdaki özelliklerine bakılmalıdır.
Dayanım: Tabakalı, kolay dilinen ya da elle ufalanan taşlar dolgu için uygun değildir. Kireçtaşı, bazalt ve granit gibi sert taşlar yaygın tercihlerdir, ama aynı cinsin her ocağı aynı kalitede olmaz. Su ve don direnci: Su emen ve donda çatlayan taş, soğuk iklimde dolguyu bozar. Temizlik: Kil ve toz içeren taş, suyla yıkanıp boşlukları tıkar ve sepeti ağırlaştırır. Şekil: Köşeli taş birbirine daha iyi kilitlenir, yuvarlak dere taşı ise bahçe ve görünür yüzeylerde estetik sağlar ama daha kolay yer değiştirir.
Gabion Taşının Boyutu Nasıl Belirlenir?
Taş boyutu, sepetin göz açıklığından büyük olmalıdır. Göz açıklığından küçük taş sepetten kaçar, çok büyük taş ise boşluk bırakır ve yüzeyi düzensiz yapar. Bu yüzden taş boyutu, kullanılan örgünün göz açıklığı ve duvarın görünüm beklentisine göre seçilir.
Çift burgulu altıgen örgüden yapılan hegzagonal gabion ve kaynaklı ağdan yapılan punta kaynaklı gabion farklı göz yapısına sahiptir, taş boyutunun seçimi de buna göre değişir. Teklif alırken kullanılacak sepetin göz açıklığını sorun ve taşı ona göre sipariş edin.
Taşın boyut aralığı da önemlidir. Tek boyutta ayıklanmış taş ayıklama maliyetini artırır, çok geniş aralıkta karışık taş ise boşluk yaratır. Sahada iyi sonuç veren yaklaşım, yüzeyde daha büyük, iç kısımda orta boy taşın kullanıldığı ve aralığın makul tutulduğu bir dolgudur.
Gabion Duvar İçin Ne Kadar Taş Gerekir?
Gerekli taş miktarı, sepetlerin toplam hacmine ve dolgunun sıkılığına göre belirlenir. Önce duvarın kaç sepetten oluştuğu ve her sepetin hacmi bulunur, sonra bu hacmin taşla nasıl doldurulacağı hesaba katılır.
Taşlar arasında boşluk kaldığı için ocaktan alınan taş hacmi ile sepeti dolduran hacim aynı değildir. Sıkıştırma ve dizme şekli de miktarı etkiler. El ile dizilen yüzeyde daha az boşluk kalır, dökme dolguda daha fazla taş gerekir. Ocaktan alınacak miktarı hesaplarken bu kaybı gözeterek biraz pay bırakmak sahada eksik kalmayı önler.
Taş genelde ocakta hacim ya da tonaj olarak satılır. Tonajla satın alınıyorsa yoğunluğu ve nem durumu da hesabı değiştirir. Bu dönüşümü ocak ve montaj ekibiyle birlikte netleştirmek doğru olur. Maliyet tarafı için gabion rehberindeki fiyat yazımıza göz atabilirsiniz.
Yerel Taş mı, Uzak Ocak mı Daha Uygundur?
Uygun nitelikteki yerel taş genellikle daha avantajlıdır, çünkü taş ağırdır ve nakliye bedeli kısa sürede yükselir. Yerel taş seçerken tek şart, dayanım ve boyutunun gabion dolgusuna uygun olduğunun önceden doğrulanmasıdır.
Yakın ocaktaki taş dayanım açısından yetersizse, daha uzaktan getirilen kaliteli taş uzun vadede daha ucuza gelir. Nedeni, düşük dayanımlı taşın ufalanıp duvarın oturmasına yol açması ve onarım maliyeti doğurmasıdır. Karar verirken nakliye farkını, duvarın yüksekliğini ve duvardan beklenen ömrü birlikte değerlendirmek gerekir.
Bahçe ve Peyzaj Gabionunda Taş Seçimi Nasıl Değişir?
Peyzaj uygulamalarında taşın görünümü dayanım kadar önemlidir. Renk, doku ve boyut seçimi tasarımın parçasıdır ve çoğu zaman yüzeye gelecek taşlar elle seçilip dizilir. İç kısımda ise daha ekonomik bir dolgu kullanılabilir.
Görünür yüzeyde tek bir cins ve renk tutarlılığı sağlamak için taş ocaktan tek seferde alınmalıdır, çünkü aynı ocağın farklı kesimleri renk farkı gösterebilir. Peyzaj gabion sistemleri sayfamızda bu tür uygulamaları ve sepet seçeneklerini bulabilirsiniz.
Taş Sipariş Etmeden Önce Hangi Kontroller Yapılmalıdır?
Taş sipariş etmeden önce üç kontrol yapılmalıdır: numune taşın elle ve gözle incelenmesi, boyut aralığının sepet göz açıklığıyla karşılaştırılması ve sevkiyat şeklinin netleştirilmesi. Bu kontroller, sahada yanlış taşla karşılaşma riskini büyük ölçüde azaltır.
Numune taşı bir kez kırarak içini görmek, yüzeyden anlaşılamayan çatlakları ve tabakalaşmayı ortaya çıkarır. Taşı suya batırıp kuruttuktan sonra dağılıp dağılmadığına bakmak da basit bir ön testtir. Daha kesin sonuç için ocaktan dayanım değerleri istenebilir. Sevkiyatta ise taşın tek seferde mi parça parça mı geleceği, sahada yığın için yer olup olmadığı ve taşın nemli ya da çamurlu gelip gelmeyeceği önceden konuşulmalıdır. Çamurlu taş, dolgu sırasında boşlukları kapatır ve yıkanmadan kullanılırsa duvarın kalitesini düşürür.
Son olarak taşın sahaya teslim şeklini yazılı hale getirin: hacim mi tonaj mı, hangi boyut aralığı, kaç sevkiyat ve teslim sırasında taşın temiz olması şartı. Bu dört madde sözlü kalırsa, sahada eksik ya da kalitesiz taşla karşılaşıldığında kimin sorumlu olduğu belirsizleşir.
Taşın sahada nasıl saklanacağı da küçük ama etkili bir ayrıntıdır. Yığını doğrudan toprak üzerine değil, mümkünse sert bir zemine ya da naylon örtüye dökmek, taşın toprakla karışıp kirlenmesini önler. Yağmurda çamur taşıyan bir yığın, dolgu sırasında ayıklanmadan kullanıldığında sepetin içinde ince malzeme birikmesine yol açar.
Öne Çıkan Noktalar
- Cins: Sert, yoğun, su ve donla parçalanmayan, temiz taş seçilir.
- Boyut: Taş, sepetin göz açıklığından büyük olmalıdır.
- Miktar: Boşluk ve sıkıştırma payı hesaba katılmalıdır.
- Mesafe: Uygun yerel taş nakliyeyi azaltır, ama dayanım önceden doğrulanmalıdır.
- Görünüm: Peyzajda renk ve dokunun tek ocaktan gelmesi tutarlılık sağlar.
Gabion Taşı Seçimi İçin Sonraki Adım Nedir?
Gabion taşı nasıl seçilir sorusunun cevabı üç kontrole indirgenebilir: taş dayanıklı mı, boyutu göz açıklığına uygun mu ve miktar pay bırakılarak hesaplandı mı. Bu üçü doğru olduğunda tel sistemin kalitesi de taşla birlikte tam verimle çalışır.
T-T Tel, Mudanya/Bursa’daki fabrikasında gabion, tel ağ ve kaya koruma sistemleri üreten bir mühendislik firmasıdır. Kullanacağınız sepetin göz açıklığını ve ölçüsünü projenize göre birlikte belirleyebiliriz. Ölçülerinizi teklif formu üzerinden iletebilir, sorularınız için iletişim sayfamızı kullanabilir ya da WhatsApp hattımızdan yazabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Gabion için en iyi taş hangisidir?
Tek bir en iyi taş yoktur. Sert, yoğun, suyu az emen ve donda parçalanmayan, kil ve toz içermeyen her taş uygundur. Kireçtaşı, bazalt ve granit yaygın kullanılır, ancak aynı cinsin her ocağı aynı kalitede değildir, bu yüzden ocağa göre kontrol gerekir.
Gabion taşı kaç boyutunda olmalı?
Taş, sepetin göz açıklığından büyük olmalıdır. Çok küçük taş sepetten kaçar, çok büyük taş boşluk bırakır. Kullandığınız sepetin göz açıklığını öğrenip taşı ona göre sipariş etmeniz doğru olur.
Dere taşı gabionda kullanılır mı?
Kullanılır, özellikle bahçe ve peyzaj uygulamalarında görünüm için tercih edilir. Yuvarlak yapısı nedeniyle köşeli taşa göre kilitlenmesi daha zayıftır, bu yüzden dolgunun sıkı dizilmesine ve sepetin iyi bağlanmasına daha çok dikkat edilmelidir.
Gabion için taş miktarı nasıl hesaplanır?
Sepetlerin toplam hacmi bulunur ve taşlar arasındaki boşluk ile sıkıştırma payı hesaba katılarak ocaktan biraz fazla taş istenir. Taş tonajla satılıyorsa yoğunluk da hesaba eklenir. El ile dizilen yüzeylerde dökme dolguya göre daha az taş gerekir.
Yerel taş gabionda kullanılabilir mi?
Dayanımı, temizliği ve boyutu uygunsa kullanılabilir ve nakliye maliyetini düşürür. Kullanmadan önce taşın don ve su etkisine karşı dayanımını doğrulamak gerekir.
Siz gabion duvarınız için hangi taşı seçtiniz ve sahada beklemediğiniz bir sorunla karşılaştınız mı? Yorumlarda deneyiminizi paylaşın.
